BAZYLIKA ŚW. JAKUBA W NYSIE
25 lipca br, w Uroczystość św. Jakuba Starszego, Apostoła, w Watykanie, zostanie podpisany Dekret papieski nadający naszemu kościołowi parafialnemu tytuł „Bazyliki Papieskiej-Bazilica minor”, czyli Bazylika Mniejsza.
23 sierpnia o g.12.oo, w czasie Sumy pontyfikalnej, którą odprawi Ksiądz Arcybiskup Alfons Nossol, Ordynariusz opolski, Dekret zostanie odczytany i od tej chwili nasz kościół parafialny będzie nosić tytuł „BAZYLIKA Mniejsza”.
Co to oznacza i jakie jest pochodzenie tego wyróżnienia?
Słowo „bazylika” w języku greckim (stoa basilike) oznacza królewski portyk, budowlę halową, podzieloną przez rzędy kolumn na 3 części. Budowle takie stawiano również w Rzymie od II wieku przed Chrystusem. Służyły publicznym zgromadzeniom obywateli miasta, rozprawom sądowym i również kultowi religijnemu. Do kościelnych, chrześcijańskich budowli, tę nazwę zastosowano na początku IV wieku w Rzymie a potem w innych miastach o tradycji rzymskiej. W architekturze bazyliką nazywa się budowlę o wysokiej, wydłużonej nawie, która od bocznych, niższych naw oddzielona jest rzędem kolumn.
Z liturgicznego i prawno kościelnego punktu widzenia bazyliki dzielą się na dwa rodzaje:
1.Bazyliki patriarchalne lub większe bezpośrednio podlegają papieżowi. Są to świątynie w Rzymie: Najświętszego Zbawiciela na Lateranie- katedra biskupa Rzymu, Świętego Piotra na Watykanie, Świętego Pawła za Murami, Matki Bożej Większej oraz św. Wawrzyńca zaś w Asyżu – św. Franciszka i Matki Bożej Anielskiej. W tych świątyniach znajduje się zawsze tron i ołtarz papieski zastrzeżone tylko dla papieża lub upoważnionych przez niego prałatów.
2.Bzyliki mniejsze, to kościoły poza Rzymem, odznaczające się szczególną architekturą, wielkim znaczeniem w historii danego kraju lub miasta, wzorową liturgią i duszpasterstwem. Papież Pius VI nadał ten tytuł – Bazylika Mniejsza, Basilika Minor – w 1784 roku po raz pierwszy kościołowi św. Mikołaja w Tolentino we Włoszech. Dzisiaj ten tytuł nosi wiele kościołów na świecie a przede wszystkim wielkie sanktuaria i katedry biskupie lub stare kościoły kolegiackie.
Ciekawostką liturgiczną i historyczną jest, że kościoły obdarowane przywilejem papieskim bazyliki mniejszej odróżniają się od innych kościołów małym dzwonkiem( tintinnabulum) noszonym i używanym w czasie procesji, specjalnym baldachimem w kształcie parasola(conopeum) a kanonicy, jeśli to był kościół kolegiacki, mogli nosić uroczystą cappa magna(wielka peleryna, płaszcz).
Ostatnio tytuł bazyliki mniejszej otrzymały następujące kościoły na Śląsku: pocysterski kościół parafialny w Rudach Raciborskich(diec. gliwicka), kościół parafialny w Ziębicach i sanktuarium maryjne w Bardzie Śląskim(archidiecezja wrocławska). W naszej opolskiej diecezji ten tytuł otrzymało dotychczas tylko Sanktuarium św. Anny na Górze Chełmskiej.
